Jak sobie radzić z wypaleniem zawodowym

Hutchinson 14 września 2022
Wszystkie
Jak sobie radzić z wypaleniem zawodowym

Wypalenie zawodowe może dotknąć każdą osobę czynną zawodowo, bez znaczenia, czy pracujesz od 5 lat w biurze, masz za sobą 10 lat pracy jako lekarz, albo od 20 lat prowadzisz osiedlowy sklepik z warzywami.

Czujesz się wyczerpany, rozdrażniony, a na myśl o wstawaniu rano do pracy boli Cię głowa? A jeśli są to objawy wypalenia zawodowego, to jak zareagować, co robić i gdzie szukać pomocy? Wbrew pozorom i wbrew opinii niektórych osób, wypalenie zawodowe jest realnym problemem, a nie fanaberią – a niestety, takie przekonanie wciąż funkcjonuje. 

Wagę problemu dostrzegła nawet Światowa Organizacja Zdrowia, która wprowadziła odpowiednie regulacje prawne. Od 1 stycznia 2022 roku obowiązuje przepis w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób (ICD-11), w którym WHO uznała wypalenie zawodowe za czynnik wpływający na stan zdrowia.

Zgodnie z definicją wypalenie zawodowe to syndrom zawodowy, którego efektem jest przewlekły stres w miejscu pracy, z którym nie udało się skutecznie poradzić.

Aby uzmysłowić pracownikom i pracodawcom, jak istotne i problematyczne jest to zjawisko, 14 września obchodzony jest Dzień Walki z Wypaleniem Zawodowym

Kwestia wypalenia zawodowego wg WHO

Trudno jest jednoznacznie określić, czym jest wypalenie (każdy odczuwa je indywidualnie), dlatego WHO wskazała kilka cech typowych dla tego stanu. Wg WHO wypalenie zawodowe charakteryzuje się: 

  • uczuciem wyczerpania energii lub wyczerpania, 
  • zwiększonym dystansem psychicznym wobec własnej pracy lub poczuciem negatywizmu, lub cynizmu związanego z wykonywaną pracą, 
  • istnieniem poczucia braku skuteczności i braku osiągnięć.

Fazy wypalenia zawodowego – na co trzeba zwrócić uwagę 

Dzięki wieloletnim badaniom i analizom naukowcy określili, jak rozwija się wypalenie zawodowe – jakie są jego początkowe symptomy i kolejne fazy.

Pierwsze oznaki, które powinny Cię zaniepokoić, to znużenie, brak energii i zmęczenie. Te objawy należy oceniać w kontekście pracy zawodowej, a nie odnosić do innych aspektów życia. Jeśli ten stan trwa i przedłuża się, to kolejnymi objawami są wyczerpanie, różnorakie problemy ze snem (bezsenność lub wręcz odwrotnie – nadmierna senność), a także apatia oraz rozdrażnienia. W konsekwencji może rozwinąć się potrzeba izolowania się od innych, obniżenie samooceny, a nawet depresja.

Jeśli na podstawie ww. objawów mielibyśmy określić, jak postępuje wypalenie zawodowe, to można przyjąć, że stan ten da się podzielić na trzy etapy:

  • wyczerpanie emocjonalne (nadmierne zmęczenie i wyeksploatowanie),
  • stadium depersonalizacji i cynizmu (dystansowanie się np. od współpracowników),
  • obniżenie zadowolenie z pracy (spadek poczucia własnej wartości w pracy).

W publikacji „Sposoby na stres. Poradnik dla pracownika” Państwowa Inspekcja Pracy zaproponowała jeszcze inne ujęcie faz wypalenia zawodowego: 

  • stadium ostrzegawcze (przygnębienie, bóle głowy, bezsenność),
  • stadium drugie (spadek efektywności, wybuchy irytacji),
  • stadium chroniczne (wyobcowanie, kryzysy w innych sferach życia).

Jaka jest skala problemu

Badacze starają się określić, jak wiele osób cierpi na wypalenie i kto jest na nie bardziej podatny. Jedna z takich analiz przeprowadzona w Polsce, pokazała, że 31% pracowników umysłowych ma poczucie wypalenia zawodowego. Choć duża część badanych nie stwierdziła wprost, że czuje się wypalona, to jednak zgłaszała objawy takie jak między innymi: stałe zmęczenie (22%), przygnębienie (21%) oraz brak im wiary we własne możliwości (18%). 

Z wielu badań wynika również, że bardziej narażone są te osoby, które mają stały i bezpośredni kontakt z klientami (innymi osobami). Długotrwała praca w warunkach zaangażowania w pomaganie innymi jest jednym z głównych “wyzwalaczy” wypalenia. Z tego powodu grupami szczególnie narażonymi na to zjawisko są pracownicy służby zdrowia czy policji. 

Nie bez znaczenia pozostaje także środowisko pracy – ci, którzy muszą radzić sobie z nieprzyjemną atmosferą w miejscu pracy (skonfliktowany zespół, apodyktyczny przełożony), są dużo mocniej narażeni na wypalenie zawodowe. Podobny skutek wywołuje także praca w miejscu niebezpiecznym, czy narażonym na wypadki (np. place budowy).

Sposoby na wypalenie zawodowe

Odpowiedzialny pracodawca minimalizuje ryzyko wystąpienia wypalenia zawodowego u swoich pracowników. Odpowiedzialny pracownik samemu, we własnym zakresie analizuje swoje zachowania, swój stan zdrowia i może podejmować adekwatne działania. Tylko w ten sposób można zapobiegać wypaleniu.

Zatem co konkretnie robić? Jak realnie przeciwdziałać wypaleniu zawodowemu? Co może pomóc i czego warto spróbować?

Z punktu widzenia pracodawcy najlepsze są rozwiązania systemowe nakierowane na pracowników firmy. Mogą być to szkolenia podnoszące kompetencje językowe, specjalistyczne kursy uzupełniające/aktualizujące wiedzę zdobytą przed laty czy też szkolenia miękkie (np. związane z walką ze stresem czy rozwiązywaniem konfliktów). Doskonałym rozwiązaniem są także programy wellbeingowe.

Istnieje wiele możliwości, wystarczy tylko (i aż!) odpowiednio zdiagnozować potrzeby pracowników – jako grupy oraz poszczególnych osób – i dobrać dla nich odpowiednie narzędzia szkoleniowe. Idea lifelong learning jest niezwykle pomocna w walce z wypaleniem zawodowym.

Nie daj się!

A co ty możesz zrobić, jeśli czujesz, że Twoja praca Cię męczy, stresuje, przygnębia? Jeśli boisz się wypalenia zawodowego, pomyśl, czy nie warto zrobić najlepszego możliwego kroku – zainwestowania w siebie! Zastanów się, czy nie lepiej potraktować taki stan jako impuls do działania, zamiast do izolowania się i bierności. 

Może właśnie nadszedł Twój czas – czas na zdobywanie świata, czas na otwarcie się na nowe, czas na odważne decyzje!

Nie ma nic lepszego, niż inwestycja w siebie. Nie warto patrzeć na specjalistyczne szkolenia jak na koszt, ale wręcz odwrotnie. To jest lokata kapitału – zaprocentuje to za miesiąc, za kwartał, może za pół roku, ale zaprocentuje! 

Jeśli czujesz, że potrzebujesz zmiany, bo wypalenie Cię po prostu zżera, nie wahaj się. Uczenie się przez całe życie jest ucieczką do przodu – zamiast tkwić w koszmarnym miejscu, pomyśl o sobie. 

Może pora zdobyć nowe kompetencje językowe i aplikować do innej (lepszej) firmy? Może to szansa nauczenie się profesjonalnej obsługi klienta i spróbowania swoich sił w zupełnie nowym zawodzie? Może właśnie teraz powinieneś skupić się na swoich umiejętnościach menadżerskich, rozwinąć je i zdobyć upragniony awans? 

Wypalenie zawodowe jest ogromnym problem współczesnego świata, ale można z nim walczyć. Trzeba robić to już od pierwszych symptomów oraz robić to z determinacją i zaangażowanie. Jeśli postawisz na rozwijanie kompetencji, zdobywanie nowych umiejętności, poszerzanie dotychczasowej wiedzy, wówczas wypalenie Ci niestraszne!

Wiedza
Hutchinson 26 marca 2024
Silver Tsunami – Pokolenie 50+ na rynku pracy

Kwestia zatrudnienia osób w wieku 50+ stanowi w naszym kraju wciąż istotny problem, pomimo zmian, jakie zaszły na przestrzeni lat. Stereotypy dotyczące wieku, przeszkody technologiczne oraz oczekiwania finansowe są jedynie częścią barier, które utrudniają pokoleniu określanemu mianem „silversów” znalezienie zatrudnienia. Niemniej, pokolenie 50-latków pragnie pozostać aktywne zawodowo jak najdłużej. W obliczu starzejącego się społeczeństwa i […]

Wiedza
Hutchinson 28 stycznia 2024
Najważniejsze trendy w zarządzaniu w 2024

Każdy kolejny rok przynosi zamiany. Jeszcze kilka lat temu pewnie nikt nie brał pod uwagę, że praca online stanie się tak powszechna. Jeszcze rok temu mało kto spodziewał się, że sztuczna inteligencja tak szybko wpłynie na przedsiębiorstwa. Na co więc współczesny lider powinien szczególnie zwrócić uwagę? Wybraliśmy 5 trendów w zarządzaniu, które naszym zdaniem będą […]

Wiedza
Hutchinson 28 grudnia 2023
Toksyczny szef w miejscu pracy

Dobry szef potrafi być jak dobry nauczyciel — jest inspirujący, wspierający i motywujący do osiągania najlepszych wyników. Niestety, nie zawsze mamy tę przyjemność pracować pod kierownictwem takiego przełożonego. Zły szef może zatruć środowisko pracy, wpływając negatywnie na codzienną pracę i samopoczucie zespołu. Taka osoba zwykle rządzi przez strach, manipulację i brak szacunku wobec pracowników. Atmosfera […]

Wiedza
Hutchinson 28 listopada 2023
Sztuka small talk w biznesie

Small talk, często postrzegane jako zwykła pogawędka, odgrywa znaczącą rolę w interakcjach biznesowych. Jest fundamentem nawiązywania relacji, budowania zaufania i tworzenia komfortowej atmosfery podczas służbowych, często bardzo formalnych spotkań biznesowych. Niuansów small talk nie wolno bagatelizować, bo taka niezobowiązująca krótka rozmowa przy kawie może przekształcić się w budowanie istotnych relacji biznesowych. Zatem jak rozpocząć rozmowy? […]

Wiedza
Hutchinson 26 marca 2024
Silver Tsunami – Pokolenie 50+ na rynku pracy

Kwestia zatrudnienia osób w wieku 50+ stanowi w naszym kraju wciąż istotny problem, pomimo zmian, jakie zaszły na przestrzeni lat. Stereotypy dotyczące wieku, przeszkody technologiczne oraz oczekiwania finansowe są jedynie częścią barier, które utrudniają pokoleniu określanemu mianem „silversów” znalezienie zatrudnienia. Niemniej, pokolenie 50-latków pragnie pozostać aktywne zawodowo jak najdłużej. W obliczu starzejącego się społeczeństwa i […]

Wiedza
Hutchinson 28 stycznia 2024
Najważniejsze trendy w zarządzaniu w 2024

Każdy kolejny rok przynosi zamiany. Jeszcze kilka lat temu pewnie nikt nie brał pod uwagę, że praca online stanie się tak powszechna. Jeszcze rok temu mało kto spodziewał się, że sztuczna inteligencja tak szybko wpłynie na przedsiębiorstwa. Na co więc współczesny lider powinien szczególnie zwrócić uwagę? Wybraliśmy 5 trendów w zarządzaniu, które naszym zdaniem będą […]

Wiedza
Hutchinson 28 grudnia 2023
Toksyczny szef w miejscu pracy

Dobry szef potrafi być jak dobry nauczyciel — jest inspirujący, wspierający i motywujący do osiągania najlepszych wyników. Niestety, nie zawsze mamy tę przyjemność pracować pod kierownictwem takiego przełożonego. Zły szef może zatruć środowisko pracy, wpływając negatywnie na codzienną pracę i samopoczucie zespołu. Taka osoba zwykle rządzi przez strach, manipulację i brak szacunku wobec pracowników. Atmosfera […]

Wiedza
Hutchinson 28 listopada 2023
Sztuka small talk w biznesie

Small talk, często postrzegane jako zwykła pogawędka, odgrywa znaczącą rolę w interakcjach biznesowych. Jest fundamentem nawiązywania relacji, budowania zaufania i tworzenia komfortowej atmosfery podczas służbowych, często bardzo formalnych spotkań biznesowych. Niuansów small talk nie wolno bagatelizować, bo taka niezobowiązująca krótka rozmowa przy kawie może przekształcić się w budowanie istotnych relacji biznesowych. Zatem jak rozpocząć rozmowy? […]

Szkolenia
Hutchinson 21 września 2023
Szkolenia dla lidera organizacji – nowoczesne przywództwo

Dobry lider wie, że podnoszenie kompetencji – własnych i zespołu – to klucz do sukcesu. Dobry lider wie również, jak spośród całej masy szkoleń, wybrać te wartościowe. Dopasowane szkolenia dla liderów podnoszą nie tylko jego wiedzę i umiejętności, ale budują całą organizację. Co powoduje, że jedna firma rośnie, a inna pogłębia się w kryzysie? Jak […]

Szkolenia
Hutchinson 16 sierpnia 2023
Czy przywództwa można się nauczyć?

Czy przywództwo to wrodzony dar, czy umiejętność, którą można opanować? To pytanie nurtuje wielu z nas. Czasem patrzymy na inspirujących liderów i zastanawiamy się, czy ich zdolności przywódcze są wynikiem genów, czy ciężkiej pracy. Dobra wiadomość brzmi: przywództwo można się nauczyć – choć są też tacy, którzy twierdzą, że z tym trzeba się urodzić. Jednak […]

Szkolenia
Hutchinson 24 lipca 2023
Syndrom poniedziałku, czyli jak zwalczyć niedzielną chandrę

Czym jest syndrom poniedziałku? To uczucie, które wszyscy znamy zbyt dobrze. To ten moment, kiedy weekend dobiega końca i wiesz, że już za kilkanaście godzin musisz wrócić do pracy. Brr… Syndrom poniedziałku (albo syndorm niedzieli) to temat znany wielu osobom, a zwłaszcza tym, którzy od wielu lat wykonują tę samą pracę, wykonują te same obowiązki, […]

Szkolenia
Hutchinson 24 lipca 2023
Czy wiesz, co to Wspólny Europejski System Opisu Kształcenia Językowego

Do uczenia się języków obcych chyba nie trzeba specjalnie nikogo przekonywać. W tym kontekście Wspólny Europejski System Opisu Kształcenia Językowego (CEFR albo ESOKJ) odgrywa kluczową rolę w ocenie i opisie poziomów umiejętności językowych, szczególnie w odniesieniu do języka angielskiego — jednego z najpowszechniej używanych języków na świecie, takiego nowożytnego lingua franca. Poziomy CEFR to jedno, […]

Języki
Hutchinson 30 maja 2023
Czy szkolenie językowe online są efektywne?

Gdy firma chce podbijać globalne rynki, musi zatrudniać pracowników, którzy swobodnie komunikują się w różnych językach obcych. Jak zorganizować firmowe kursy językowe, by wciąż doskonalić te kompetencje? Czy szkolenia online są lepsze od tych stacjonarnych?  E-learning nie pojawił się wraz z pandemią i lockdownami. Różnego rodzaju kursy internetowe istniały już wcześniej, ale fakt – COVID-19 […]

Języki
Hutchinson 14 kwietnia 2022
Na czym polega audyt językowy

W dzisiejszej dobie znajomość przynajmniej jednego języka obcego jest nie tylko pożądana, ale wręcz konieczna, by być w pełni fachowym pracownikiem i aktywnie brać udział w życiu firmy. Kompetencje językowe to klucz do sukcesu Twojej organizacji.  Współczesny świat staje się coraz mniejszy. Dzięki coraz szybszym środkom transportu oraz nowoczesnym technologiom przybliżamy się do siebie, bez […]

Języki
Hutchinson 14 marca 2022
Jak uczyć się języków?

Zaczynasz naukę języka obcego po raz kolejny? Masz nadzieję, że to podejście będzie ostatnim? Nie mówisz w języku obcym, choć pracowałaś/eś z kilkoma lektorami i przerobiłaś/eś kilka podręczników? To najczęstsze bolączki, z którymi borykają się Polacy uczący się nowych języków. O ile w przedszkolu uczymy się poprzez zabawę, wierszyki i piosenki, to kiedy przechodzimy do […]