Jak sobie radzić z wypaleniem zawodowym

Hutchinson 14 września 2022
Wiedza
Jak sobie radzić z wypaleniem zawodowym

Wypalenie zawodowe może dotknąć każdą osobę czynną zawodowo, bez znaczenia, czy pracujesz od 5 lat w biurze, masz za sobą 10 lat pracy jako lekarz, albo od 20 lat prowadzisz osiedlowy sklepik z warzywami.

Czujesz się wyczerpany, rozdrażniony, a na myśl o wstawaniu rano do pracy boli Cię głowa? A jeśli są to objawy wypalenia zawodowego, to jak zareagować, co robić i gdzie szukać pomocy? Wbrew pozorom i wbrew opinii niektórych osób, wypalenie zawodowe jest realnym problemem, a nie fanaberią – a niestety, takie przekonanie wciąż funkcjonuje. 

Wagę problemu dostrzegła nawet Światowa Organizacja Zdrowia, która wprowadziła odpowiednie regulacje prawne. Od 1 stycznia 2022 roku obowiązuje przepis w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób (ICD-11), w którym WHO uznała wypalenie zawodowe za czynnik wpływający na stan zdrowia.

Zgodnie z definicją wypalenie zawodowe to syndrom zawodowy, którego efektem jest przewlekły stres w miejscu pracy, z którym nie udało się skutecznie poradzić.

Aby uzmysłowić pracownikom i pracodawcom, jak istotne i problematyczne jest to zjawisko, 14 września obchodzony jest Dzień Walki z Wypaleniem Zawodowym

Kwestia wypalenia zawodowego wg WHO

Trudno jest jednoznacznie określić, czym jest wypalenie (każdy odczuwa je indywidualnie), dlatego WHO wskazała kilka cech typowych dla tego stanu. Wg WHO wypalenie zawodowe charakteryzuje się: 

  • uczuciem wyczerpania energii lub wyczerpania, 
  • zwiększonym dystansem psychicznym wobec własnej pracy lub poczuciem negatywizmu, lub cynizmu związanego z wykonywaną pracą, 
  • istnieniem poczucia braku skuteczności i braku osiągnięć.

Fazy wypalenia zawodowego – na co trzeba zwrócić uwagę 

Dzięki wieloletnim badaniom i analizom naukowcy określili, jak rozwija się wypalenie zawodowe – jakie są jego początkowe symptomy i kolejne fazy.

Pierwsze oznaki, które powinny Cię zaniepokoić, to znużenie, brak energii i zmęczenie. Te objawy należy oceniać w kontekście pracy zawodowej, a nie odnosić do innych aspektów życia. Jeśli ten stan trwa i przedłuża się, to kolejnymi objawami są wyczerpanie, różnorakie problemy ze snem (bezsenność lub wręcz odwrotnie – nadmierna senność), a także apatia oraz rozdrażnienia. W konsekwencji może rozwinąć się potrzeba izolowania się od innych, obniżenie samooceny, a nawet depresja.

Jeśli na podstawie ww. objawów mielibyśmy określić, jak postępuje wypalenie zawodowe, to można przyjąć, że stan ten da się podzielić na trzy etapy:

  • wyczerpanie emocjonalne (nadmierne zmęczenie i wyeksploatowanie),
  • stadium depersonalizacji i cynizmu (dystansowanie się np. od współpracowników),
  • obniżenie zadowolenie z pracy (spadek poczucia własnej wartości w pracy).

W publikacji „Sposoby na stres. Poradnik dla pracownika” Państwowa Inspekcja Pracy zaproponowała jeszcze inne ujęcie faz wypalenia zawodowego: 

  • stadium ostrzegawcze (przygnębienie, bóle głowy, bezsenność),
  • stadium drugie (spadek efektywności, wybuchy irytacji),
  • stadium chroniczne (wyobcowanie, kryzysy w innych sferach życia).

Jaka jest skala problemu

Badacze starają się określić, jak wiele osób cierpi na wypalenie i kto jest na nie bardziej podatny. Jedna z takich analiz przeprowadzona w Polsce, pokazała, że 31% pracowników umysłowych ma poczucie wypalenia zawodowego. Choć duża część badanych nie stwierdziła wprost, że czuje się wypalona, to jednak zgłaszała objawy takie jak między innymi: stałe zmęczenie (22%), przygnębienie (21%) oraz brak im wiary we własne możliwości (18%). 

Z wielu badań wynika również, że bardziej narażone są te osoby, które mają stały i bezpośredni kontakt z klientami (innymi osobami). Długotrwała praca w warunkach zaangażowania w pomaganie innymi jest jednym z głównych “wyzwalaczy” wypalenia. Z tego powodu grupami szczególnie narażonymi na to zjawisko są pracownicy służby zdrowia czy policji. 

Nie bez znaczenia pozostaje także środowisko pracy – ci, którzy muszą radzić sobie z nieprzyjemną atmosferą w miejscu pracy (skonfliktowany zespół, apodyktyczny przełożony), są dużo mocniej narażeni na wypalenie zawodowe. Podobny skutek wywołuje także praca w miejscu niebezpiecznym, czy narażonym na wypadki (np. place budowy).

Sposoby na wypalenie zawodowe

Odpowiedzialny pracodawca minimalizuje ryzyko wystąpienia wypalenia zawodowego u swoich pracowników. Odpowiedzialny pracownik samemu, we własnym zakresie analizuje swoje zachowania, swój stan zdrowia i może podejmować adekwatne działania. Tylko w ten sposób można zapobiegać wypaleniu.

Zatem co konkretnie robić? Jak realnie przeciwdziałać wypaleniu zawodowemu? Co może pomóc i czego warto spróbować?

Z punktu widzenia pracodawcy najlepsze są rozwiązania systemowe nakierowane na pracowników firmy. Mogą być to szkolenia podnoszące kompetencje językowe, specjalistyczne kursy uzupełniające/aktualizujące wiedzę zdobytą przed laty czy też szkolenia miękkie (np. związane z walką ze stresem czy rozwiązywaniem konfliktów). Doskonałym rozwiązaniem są także programy wellbeingowe.

Istnieje wiele możliwości, wystarczy tylko (i aż!) odpowiednio zdiagnozować potrzeby pracowników – jako grupy oraz poszczególnych osób – i dobrać dla nich odpowiednie narzędzia szkoleniowe. Idea lifelong learning jest niezwykle pomocna w walce z wypaleniem zawodowym.

Nie daj się!

A co ty możesz zrobić, jeśli czujesz, że Twoja praca Cię męczy, stresuje, przygnębia? Jeśli boisz się wypalenia zawodowego, pomyśl, czy nie warto zrobić najlepszego możliwego kroku – zainwestowania w siebie! Zastanów się, czy nie lepiej potraktować taki stan jako impuls do działania, zamiast do izolowania się i bierności. 

Może właśnie nadszedł Twój czas – czas na zdobywanie świata, czas na otwarcie się na nowe, czas na odważne decyzje!

Nie ma nic lepszego, niż inwestycja w siebie. Nie warto patrzeć na specjalistyczne szkolenia jak na koszt, ale wręcz odwrotnie. To jest lokata kapitału – zaprocentuje to za miesiąc, za kwartał, może za pół roku, ale zaprocentuje! 

Jeśli czujesz, że potrzebujesz zmiany, bo wypalenie Cię po prostu zżera, nie wahaj się. Uczenie się przez całe życie jest ucieczką do przodu – zamiast tkwić w koszmarnym miejscu, pomyśl o sobie. 

Może pora zdobyć nowe kompetencje językowe i aplikować do innej (lepszej) firmy? Może to szansa nauczenie się profesjonalnej obsługi klienta i spróbowania swoich sił w zupełnie nowym zawodzie? Może właśnie teraz powinieneś skupić się na swoich umiejętnościach menadżerskich, rozwinąć je i zdobyć upragniony awans? 

Wypalenie zawodowe jest ogromnym problem współczesnego świata, ale można z nim walczyć. Trzeba robić to już od pierwszych symptomów oraz robić to z determinacją i zaangażowanie. Jeśli postawisz na rozwijanie kompetencji, zdobywanie nowych umiejętności, poszerzanie dotychczasowej wiedzy, wówczas wypalenie Ci niestraszne!

Wiedza
Hutchinson 16 grudnia 2022
Odbierz świąteczny prezent!

Wesołych Świąt! Zespół Hutchinson Institute pragnie złożyć Wam najweselsze życzenia: radości w Święta i na co dzień, spokoju ducha, wspaniałego czasu spędzonego w gronie ulubionych osób oraz nieskończonej motywacji do działania w 2023 roku. Który prezent wybierzesz dla siebie? W tym roku mamy dla Ciebie cyfrowy prezent świąteczny! Jesteśmy firmą szkoleniową i naszym głównym celem […]

Wiedza
Hutchinson 17 listopada 2022
Czy warto śledzić trendy konsumenckie?

Jest takie powiedzenie: “Obyś żył w ciekawych czasach” – niektórzy twierdzą, że to wręcz przekleństwo. I trzeba przyznać, że ostatnie lata to okres dynamicznych zmian. Galopująca cyfryzacja, “kurczenie się” świata czy zwrócenie się ku naturze – to tylko kilka trendów. Świat przeobraża się na naszych oczach, a co za tym idzie, zmieniają się także postawy […]

Wiedza
Hutchinson 24 października 2022
Najważniejsze trendy HR

Podczas przeglądania różnych raportów poświęconych HR, można znaleźć wiele ciekawych i inspirujących analiz, a przede wszystkim obserwacji, co obecnie liczy się w obszarze zarządzania personelem, czy szerzej – polityki personalnej. Wybraliśmy 3, naszym zdaniem kluczowe trendy HR. Każde pokolenie, które wchodzi na rynek pracy, wymusza zmiany, do których pracodawcy muszą się przystosować. Jeśli przegapią moment […]

Wiedza
Hutchinson 22 września 2022
HR Genius 3.0 Skorzystaj, zapisz się

Dynamicznie zmieniająca się rzeczywistość wpływa również na to, w jaki sposób zarządzamy pracownikami. Między innymi o tym porozmawiamy już 20 października podczas Kongresu HR Genius 3.0. Hutchinson Institute wspólnie z Łódzką Specjalną Strefą Ekonomiczną i Nowy Styl zapraszają na wyjątkowe wydarzenie. HR Genius 3.0 to spotkanie ludzi biznesu, menadżerów, dyrektorów HR oraz tych wszystkich osób, […]

Szkolenia
Hutchinson 5 grudnia 2022
Trendy w szkoleniach – kompetencje i rozwój

Szkolenia dla pracowników, dla przedsiębiorców, dla menadżerów – bez względu na stanowisko i miejsce w firmie trudno wyobrazić sobie rozwój bez zdobywania nowej wiedzy i umiejętności. Jakie są najbardziej pożądane kompetencje, na których rozwój stawiają obecnie firmy? Przedstawiamy trendy szkoleniowe, czyli to, co było najbardziej popularne oraz co zyskuje coraz większe zainteresowanie. Czego chcesz się […]

Szkolenia
Hutchinson 24 października 2022
Jedność z naturą — uziemienie

Kiedy ostatnio miałeś kontakt z naturą? Ale taki prawdziwy kontakt z naturą – nie szybki spacer na przystanek autobusowy albo grill u znajomych w ogródku. Kontakt, który był świadomy zarówno na poziomie emocjonalnego stanu umysłu, a także na otaczającej Cię energii natury.  Natura to kolebka naszego istnienia, zatem dążąc do emocjonalnego pojednania, musimy zrównać się […]

Wiedza
Hutchinson 22 września 2022
HR Genius 3.0 Skorzystaj, zapisz się

Dynamicznie zmieniająca się rzeczywistość wpływa również na to, w jaki sposób zarządzamy pracownikami. Między innymi o tym porozmawiamy już 20 października podczas Kongresu HR Genius 3.0. Hutchinson Institute wspólnie z Łódzką Specjalną Strefą Ekonomiczną i Nowy Styl zapraszają na wyjątkowe wydarzenie. HR Genius 3.0 to spotkanie ludzi biznesu, menadżerów, dyrektorów HR oraz tych wszystkich osób, […]

Szkolenia
Hutchinson 17 sierpnia 2022
FSA – narzędzie na miarę dzisiejszych czasów

Żyjemy w niezwykle dynamicznych czasach. Otacza nas świat VUCA, którego głównymi cechami są: V- zmienność (ang. volatility); U- niepewność (ang. uncertainty C- złożoność (ang. complexity A- niejednoznaczność (ang. ambiguity) Warto podkreślić, że ta zmienna rzeczywistość dotyczy tak naprawdę wszystkich sfer naszego życia. Mając to na względzie, powinniśmy szukać nowych sposobów i rozwiązań, które ułatwią nam […]

Języki
Hutchinson 14 kwietnia 2022
Audyt językowy wskaże Ci odpowiednie drzwi

W dzisiejszej dobie znajomość przynajmniej jednego języka obcego jest nie tylko pożądana, ale wręcz konieczna, by być w pełni fachowym pracownikiem i aktywnie brać udział w życiu firmy. Kompetencje językowe to klucz do sukcesu Twojej organizacji.  Współczesny świat staje się coraz mniejszy. Dzięki coraz szybszym środkom transportu oraz nowoczesnym technologiom przybliżamy się do siebie, bez […]

Języki
Hutchinson 14 marca 2022
Jak uczyć się języków?

Zaczynasz naukę języka obcego po raz kolejny? Masz nadzieję, że to podejście będzie ostatnim? Nie mówisz w języku obcym, choć pracowałaś/eś z kilkoma lektorami i przerobiłaś/eś kilka podręczników? To najczęstsze bolączki, z którymi borykają się Polacy uczący się nowych języków. O ile w przedszkolu uczymy się poprzez zabawę, wierszyki i piosenki, to kiedy przechodzimy do […]

Wiedza
Hutchinson 16 grudnia 2022
Odbierz świąteczny prezent!

Wesołych Świąt! Zespół Hutchinson Institute pragnie złożyć Wam najweselsze życzenia: radości w Święta i na co dzień, spokoju ducha, wspaniałego czasu spędzonego w gronie ulubionych osób oraz nieskończonej motywacji do działania w 2023 roku. Który prezent wybierzesz dla siebie? W tym roku mamy dla Ciebie cyfrowy prezent świąteczny! Jesteśmy firmą szkoleniową i naszym głównym celem […]

Szkolenia
Hutchinson 5 grudnia 2022
Trendy w szkoleniach – kompetencje i rozwój

Szkolenia dla pracowników, dla przedsiębiorców, dla menadżerów – bez względu na stanowisko i miejsce w firmie trudno wyobrazić sobie rozwój bez zdobywania nowej wiedzy i umiejętności. Jakie są najbardziej pożądane kompetencje, na których rozwój stawiają obecnie firmy? Przedstawiamy trendy szkoleniowe, czyli to, co było najbardziej popularne oraz co zyskuje coraz większe zainteresowanie. Czego chcesz się […]

Wiedza
Hutchinson 17 listopada 2022
Czy warto śledzić trendy konsumenckie?

Jest takie powiedzenie: “Obyś żył w ciekawych czasach” – niektórzy twierdzą, że to wręcz przekleństwo. I trzeba przyznać, że ostatnie lata to okres dynamicznych zmian. Galopująca cyfryzacja, “kurczenie się” świata czy zwrócenie się ku naturze – to tylko kilka trendów. Świat przeobraża się na naszych oczach, a co za tym idzie, zmieniają się także postawy […]

Szkolenia
Hutchinson 24 października 2022
Jedność z naturą — uziemienie

Kiedy ostatnio miałeś kontakt z naturą? Ale taki prawdziwy kontakt z naturą – nie szybki spacer na przystanek autobusowy albo grill u znajomych w ogródku. Kontakt, który był świadomy zarówno na poziomie emocjonalnego stanu umysłu, a także na otaczającej Cię energii natury.  Natura to kolebka naszego istnienia, zatem dążąc do emocjonalnego pojednania, musimy zrównać się […]